Một thửa đất có nhiều mức giá tham chiếu
Theo dự thảo được Vietstock đề cập ngày 12/11/2026, bảng giá đất và hệ số điều chỉnh do HĐND cấp tỉnh quyết định theo chu kỳ ba năm. Phương án lấy bảng giá đất nhân hệ số K làm căn cứ cho các mục đích, trong đó có xác định giá khởi điểm đấu giá và tính bồi thường khi thu hồi đất. Đây là nội dung đang được thảo luận, cần theo dõi văn bản được thông qua và thời điểm áp dụng khi lập hồ sơ cụ thể.
Lấy một thửa đất giả định có diện tích 100 m². Nếu đơn giá tham chiếu sau điều chỉnh là 30 triệu đồng/m², giá trị tính theo đơn giá đó là 3 tỷ đồng. Chủ đất có thể chào bán ở mức 3,8 tỷ đồng, trong khi người mua sẵn sàng trả 3,4 tỷ đồng. Khoản chênh 800 triệu đồng giữa giá chào và giá tham chiếu chưa tạo ra thu nhập cho người bán. Mức 3,4 tỷ đồng vẫn là đề nghị mua cho đến khi giao dịch hoàn tất. Những con số này chỉ minh họa cách đọc giá.
Dự toán cần gắn giá đất với dòng tiền dự án
Một doanh nghiệp xem xét tham gia đấu giá cần đưa giá khởi điểm vào dự toán, sau đó ước tính mức trả cao nhất mà dòng tiền của dự án có thể chịu được. Giả sử doanh thu dự kiến giữ nguyên, mỗi đồng tăng thêm ở chi phí đất đều thu hẹp phần còn lại để trang trải xây dựng, chi phí vốn và lợi nhuận. Nếu doanh thu đến chậm hơn kế hoạch, doanh nghiệp còn phải tài trợ cho thời gian chờ bán hàng.
Ví dụ, một mô hình giản lược dự kiến thu 20 tỷ đồng, dành 12 tỷ đồng cho xây dựng và các chi phí khác, đồng thời đặt phần lợi nhuận mục tiêu ở 3 tỷ đồng. Khi ấy, phần còn lại cho đất là 5 tỷ đồng. Nếu nhóm chi phí tăng lên 13 tỷ đồng trong khi các giả định còn lại giữ nguyên, phần dành cho đất giảm xuống 4 tỷ đồng. Đây là phép tính giả định để thấy độ nhạy của dự toán, chưa bao gồm đầy đủ điều kiện của một dự án thực tế.
Trong bảng tính, giá dùng để tính nghĩa vụ tài chính và giá bán dự kiến cần được ghi rõ theo mục đích. Người lập mô hình có thể thay từng giả định để xem ảnh hưởng tới kết quả. Khi phát sinh chênh lệch so với kế hoạch, cách ghi này giúp xác định phần thay đổi đến từ chi phí đất, chi phí triển khai hay doanh thu dự kiến.
Thời gian thu tiền ảnh hưởng đến giá trị khoản bảo đảm
Với bên cho vay, hai tài sản có cùng mức định giá có thể tạo ra dòng tiền thu hồi ở những thời điểm rất khác nhau. Trong thời gian chờ bán hoặc xử lý, vốn vẫn nằm trong khoản vay. Vì vậy, hồ sơ thẩm định cần làm rõ thời điểm dự kiến thu tiền, các điều kiện để thực hiện giao dịch và căn cứ ước tính số tiền thu được.
Chẳng hạn, giả định một khoản thu 3 tỷ đồng nhận sau một năm và tỷ lệ chiết khấu dùng trong mô hình là 10% mỗi năm. Giá trị quy về hiện tại khoảng 2,73 tỷ đồng. Nếu cũng khoản thu ấy đến sau hai năm, kết quả còn khoảng 2,48 tỷ đồng. Tỷ lệ 10% là giả định minh họa, được dùng nhất quán để cho thấy tác động riêng của thời gian. Việc áp dụng cho tài sản cụ thể cần các đầu vào phù hợp với hồ sơ và điều kiện thực tế.

Hình tổng hợp từ dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi) và báo cáo tiếp thu ngày 28/10/2026, đăng trên Vietstock.
Nguồn: Vietstock